Styrkir eða bætur - virkjanir eða brauðmolar? - Guðrún Tryggvadóttir

Ég hef lengi haft miklar áhyggjur af því að sú orka sem býr í íslenskum konum og frábærum hugmyndum þeirra fái sín illa notið í íslensku samfélagi.

Í virkjunarumræðum síðustu ára hefur aldrei verið minnst á virkja mesta aflið; móðureðli og sjálfsbjargarviðleitni kvenna. Mér er full alvara, ég veit ekki betur en að við konur getum allt og gerum allt og þá meina ég „allt" til að börnin okkar hafi til hnífs og skeiðar og gott betur. Á einhvern dularfullan hátt tekst jafnvel efnaminnstu konum að galdra fram dýrindis máltíðir á borðið í hvert mál. Ástin er gott viðbit og þrátt fyrir hráefni af skornum skammti er oftast hægt að ná fram undraverðum árangri með smáhugmyndaflugi og framsýni.

Þetta sama hugmyndarflug og þessi sama framsýni er greinileg í hugmyndum íslenskra frumkvöðla af kvenkyni. Það sannaðist enn og aftur við úthlutun styrkja til atvinnumála kvenna í Hugmyndahúsi háskólanna á dögunum. 308 konur höfðu lagt fram umsóknir, byggðar á hugmyndum sínum á viðskiptasviði. Af þeim hlutu 55 konur styrki til verkefna sinna. Þeim er hérmeð óskað til hamingju. Atvinnulausar konur með viðskiptahugmyndir voru sérstaklega hvattar til að sækja um í ár. Sjá grein hér á vefnum: http://www.atvinnumalkvenna.is/frettir/nr/934/. Að sjálfsögðu voru þær sem dágóða upphæð fengu himinlifandi og fyrir margar konur skiptir líka miklu máli að fá lítið frekar en ekki neitt. Í því felst von og von er það sem heldur okkur gangandi.

En eitthvað er samt ekki eins og það á að vera!

Staðreyndin er sú að það er óhagkvæmt að skera svona við nögl og byggja ekki  frekar stóra virkjun. Ekki virkjun sem byggir á sölu ódýrs rafmagns til erlendra álrisa heldur virkjun atorkunnar í íslenskum konum, og körlum auðvitað líka.

Upphæðinni sem veitt var til atvinnumála kvenna í ár er á sama bili og fyrir 5 árum síðan. Hrun, atvinnuleysi og verðbólga hafa ekki skilað hærri upphæð í úthlutunarpakkann. Að mínu viti er það stórkostleg skissa að veita ekki meiru fé til að styrkja konur til atvinnusköpunar af þeirri einföldu ástæðu að það er bæði hagkvæmt fyrir ríkiskassann og þjóðarbúið í heild til langframa.

Mig langar að setja upp smáreiknsdæmi því til stuðnings:

Það kostar 616 milljónir að hafa 308 konur á atvinnuleysisbótum í eitt ár. Ef nafnbreyting yrði á afgreiðslu þeirrar fjárhæðar og hún kölluð „styrkir til atvinnuþróunar kvenna" myndi hún ekki einungis virka eins og áburður í kálgarði fyrir eina uppskeru heldur myndi hún skapa framtíðarstörf (sparnaði á atvinnuleysisbótum) konunum til handa og ekki bara þeim heldur fleirri (afleiddum) konum og mönnum úti í þjóðfélaginu. Það er jafnvel ekki óraunhæft að hugsa sér að með 308 konum á tveggja milljóna styrk í eitt ár væri hægt að búa til 600 framtíðarstörf. Það eru jafnmörg störf og sköpuðust við stíflun Hálslóns og Kárahnjúkavirkjun sem kostaði stórkostleg náttúruspjöll, þjóðarbúið 100 milljarða og virkaði sem olía á eld hrunsins.

Miðað við að Kárahnjúkavirkjun hafi kostað þjóðarbúið 100 milljarða er ekki fjarri lagi að áætla að við gætum við sparað 99,4 milljarða með virkjun atorku kvenna. Og þá erum við bara að tala um virkjun þeirra viðskiptahugmynda sem fram komu í einu umsagnarferli á landinu. Það má örugglega tí- eða tuttugfalda þær hugmyndir sem lagðar voru fram í umsóknum til atvinnumála kvenna í ár til að fá út heildarmagn virkjanlegs íslensks hugmyndafls.

Kannski þurfum við að hætta að vera svona hlédrægar og þakklátar fyrir brauðmola og vinna að því að fá málpípu beint inn á ríkisfjölmiðlana, góðan forsprakka sem fer fyrir „Samtökum Íslenskra Atorkukvenna" og heimtar að virkjanastoppinu verði aflétt hið fyrsta og setji fram skýra kröfu um að „íslenskar konur verði virkjaðar strax".